Biri Artık Anlatsın, Şu Peptit Ne Demek?

Eğer cilt bakımına merak saldıysanız, karşınıza bir yerlerde peptit kelimesinin çıkmış olması ihtimali bir hayli yüksek. Dudak kremlerinden, kirpik serumlarına, hemen hemen her şeyin içinde olduğunu duyduğumuz peptitler aslında nedir gelin beraber bakalım!

Peptitler, proteinlerin yapı taşları olan aminoasitlerin birbirine bağlandığı kısa zincirlerdir. Vücudumuzun proteinleri parçalanmasıyla ya da doğrudan sentezlemesiyle üretilen bu yapılar; hücreler arası iletişimi sağlamak, biyolojik süreçleri başlatmak veya düzenlemek gibi biyolojik komutları iletir.

“Protein kırıntıları” olarak da hayal edebileceğimiz, insan vücudunun genel işleyişinde önemli bir rol üstlenen bu moleküller; cilt bakımında ise, kollajen, elastin, keratin gibi yapı proteinlerinin yıkımını düşürmek ya da sentezini artırmak, yaşlanma belirtilerini azaltmak, cilt tonunun dengelenmesi gibi çeşitli amaçlarla, farklı biyolojik mekanizmaların harekete geçirilmesi ya da işleyişlerinin kontrol edilmesi maksadı ile kullanılır.

Çünkü ne yazık ki vücudumuzda cilt yenilenmesi, onarım ve yapı proteinlerinin üretimiyle ilişkili bazı peptitlerin miktarı, tıpkı kollajen, elastin gibi proteinlerde olduğu gibi zamanla azalır. Bu nedenle, çoğu kozmetik peptitin ilham kaynağı, insan vücudunda doğal olarak bulunan peptitler veya onların aminoasit dizilimleridir. Ancak, dengeli, yüksek ve güvenli bir performans sağlamaları için ufak değişikliklerle güçlendirilirler.

1901 senesinde insan eliyle ilk peptit üretimi gerçekleşmiş ve 1970’lerde yara iyileşmesi ve doku rejenerasyonu üzerine yapılan tıbbi çalışmalar sırasında cilde olan olumlu etkilerinin keşfedilmiş olsa da, kozmetiklerimizde yer almaya başlaması 2000’li senelerin başını bulan bu içerik; genel kanının aksine, sadece “Botox etkili” olmaktan aslında çok daha fazlası.

Peptit Serum için Centellian24 Lifting Peptide Serumu öneririz.

Peptit Krem için Centellian24 Lifting Peptide Kremi öneririz.

Peptit Göz Kremi için Centellian24 Lifting Peptide Göz Kremi öneririz.

Birçok farklı mekanizmayla cilt sağlığına destek veren bu çok yönlü moleküller temelde dört ana kategoriye ayrılır:

1. Taşıyıcı Peptitler

Taşıyıcı peptitler, bakır gibi cilt onarımı ve kolajen üretimi için gerekli mineralleri hücrelere ulaştırarak yenilenme sürecini destekler. Kolajen ve elastin sentezini teşvik eder, doku iyileşmesini hızlandırır ve dolaylı olarak iltihaplanmayı azaltmaya yardımcı olur. Cilt dayanıklılığında azalma gözlemlendiğinde tercih edilebilecek bu peptit tipinin en bilinen örneği, Copper Tripeptide-1 (GHK-Cu) olarak da bilinen bakır peptittir.

2. Enzim baskılayıcı peptitler

Enzimlerin sebep olduğu, kollajen yıkımı, melanin sentezi gibi çeşitli kimyasal reaksiyonları baskılamaya yardımcı olur. Genellikle tek başlarına kullanılmazlar; benzer hedefli etken içerikler ya da başka peptitlerle birlikte formüllerde yer alırlar. Syn-Coll, Nonapeptide-1 güncel yaygın örnekleri arasındadır.

3. Sinyal peptitler

Sinyal peptitleri ciltte yaralanma veya doku hasarı gibi durumlarda doğal olarak ortaya çıkan biyokimyasal sinyalleri taklit ederek hücreleri kollajen, elastin ve diğer yapı proteinlerini üretmeye teşvik eder. En meşhur peptitlerden biri olan Matrixyl de bu kategoride yer alır. Son dönemde sıkça görmeye başladığımız EGF gibi büyüme faktörü (growth factor) olarak geçen peptitler de bu sınıftandır.

4. Nöropeptitler

Nöronlar arasındaki iletişimi sağlayan haberci moleküllerin salınımını sınırlamasından ismini alan bu grup, kasların kasılma sinyallerini azaltıcı etkisi nedeniyle “Botox etkili” peptitler olarak da bilinmektedir. Mimik çizgilerinin derinleşme hızını düşüren bu kategorinin en bilinen örneği Argireline olmakla birlikte, SNAP-8 ve Syn-Ake popüler nöropeptitlerdendir.

Peki peptit kullanımında nelere dikkat edilmeli?

Diğer “iyi yaş alma” hedefli retinol, c vitamini serumu ve benzeri içeriklerden farklı olarak, peptitler aslında birçok cilt yapısı tarafından rahatlıkla tolere edilebilir. Hamilelik ve emzirme dönemi için de güvenli olduğu görüşü yaygındır. Yaz kış kullanılabilir; üstelik UV endeksinin yüksek olduğu zamanlarda bazı peptitler UV ışınlarının yıpratıcı etkisine karşı cildin daha dirençli olmasına dahi katkı sunabilir!

Ancak; yanlış pH bu içeriğin narin yapısına kolayca zarar verebilir. Cildin asit mantosunu geçici bir süreliğine daha asidik hale getiren AHA, BHA serum gibi aktiflerin yer aldığı temizleyici, tonik gibi ürünlerle peptitlerin aynı rutinde yer alması peptitlerin etkilerini yitirmesine yol açabilir. Yüksek oranda askorbik asit ihtiva eden bazı serumlarda da benzer ihtimaller söz konusu olabilir. Aynı zamanda, proteaz enzimi içeren peelingler de bu içeriğin yapısına zarar verebilir. Fakat; aynı akşam ya da aynı sabah içinde birlikte kullanılmamaları yeterlidir. Hiçbirinden tamamıyla vazgeçmek zorunda değiliz.

Retinoidler, hyaluronik asitler ve antioksidanlar ile iyi bir sinerjiye sahip olan bu içerik, nem ve su ihtiyacı karşılanmış ciltlerden daha kolay emilir; bu nedenle temizleyici gibi ürünler yerine durulanma gerektirmeyen krem, serum gibi formüller içinde tercih edilmelidir çünkü uzun süre ciltle temas halinde olması emilimi için son derece önemlidir. Emilim yükseltme özelliği taşıyan elektronik mekanizmalar, microcurrent sistemleri ve spikül serumlarından sonra peptitli ürünlerin tercihi ise bu içerikten alınacak verimi artırabilir!